Nee, de titel is geen schrijffout. We maken het ontwerpproces ???????????????????????? ???????? ???????????????????????????? in de zoektocht naar de best passende manier van organiseren. Want dat dit belangrijk is wanneer je een nieuwe wasmachine ontwerpt, dat spreekt voor zich. Maar dat dit ook waardevol is wanneer je zoiets abstracts als een organisatiestructuur ontwerpt, vraagt misschien wat toelichting.
De kern van het verhaal: de structuur van de organisatie is geen 2D-organogram! Het organogram is wel een manier om ???????????? ???????????????? van de structuur te visualiseren. In die zin is het een goed hulpmiddel. Want een plaatje zegt meer dan duizend woorden. Maar de organisatiestructuur komt beter tot zijn recht in een 3D-weergave. Hierdoor is het namelijk mogelijk om ook allerlei onderlinge afhankelijkheden en coördinatiemechanismen weer te geven. Van ‘Ik zie het nog niet helemaal voor me’ en ‘We zullen nog moeten zien of het gaat werken’ naar ‘Ja, ik zie wat je bedoelt’. Dat is wat je wilt bereiken met fysiek maken en visualiseren.
Visualiseren is een techniek die al veel langer in gebruik is bij organisaties. Bijvoorbeeld om te brainstormen of om meetings effectiever te laten verlopen (zie het succes van The Back of the Napkin van Dan Roam of alle trainingen voor ‘zakelijk tekenen’). Maar ook fysiek maken is een logisch onderdeel van het ontwerpproces. Denk aan maquettes van architecten of prototypes van productontwerpers.
In de afgelopen jaren gebruiken we het fysualiseren in het ontwerpproces voor organisatiestructuren. Ons brein werkt namelijk niet los van ons lichaam. Neurowetenschappers spreken wel van embodied cognition: denken en doen zijn nauw met elkaar verweven. Wanneer je handen iets tastbaars maken, gebeurt er in je hoofd iets bijzonders. Je gedachten ordenen zich, problemen krijgen contouren en creatieve oplossingen duiken sneller op.
Zie de voorbeelden van gemeenten, een hypotheekbank, een zorginstelling en een sportbedrijf. Zij hebben allemaal ervaren dat het fysualiseren helpt om ideeën te genereren, keuzes en dilemma’s duidelijk te maken en elkaar beter te begrijpen.
